Chăm Sóc Trẻ Sơ Sinh Đúng Cách

Chăm sóc trẻ sơ sinh đúng cách luôn là mối quan tâm của những người làm mẹ, đặc biệt là của những chị em lần đầu làm mẹ. Mời các bạn cùng tham khảo những lời khuyên sau đây để giúp chị em làm mẹ thật là vui khỏe và hạnh phúc nhé!

Tư thế nằm ngủ, giường đệm và thói quen đúng của người chăm sóc là 3 yếu tố giúp bé ngủ ngon, không gặp nguy hiểm. Dưới đây là một số lưu ý chăm sóc trẻ sơ sinh theo hướng dẫn của nữ hộ sinh Trần Thị Mỹ Linh, Bệnh viện Hùng Vương, TP HCM. 
1. Chăm sóc giấc ngủ cho trẻ

Giấc ngủ của trẻ đóng vai trò rất quan trọng trong việc phát triển thể chất cũng như tinh thần, vì vậy bà mẹ cần chăm sóc tốt giấc ngủ cho bé. Thời gian ngủ trung bình của trẻ sơ sinh là 18-20 giờ một ngày.

Tư thế nằm ngủ, giường đệm và thói quen đúng của người chăm sóc bé là 3 yếu tố giúp bé ngủ ngon và không gặp nguy hiểm. Cần tránh cho bé nằm sấp. Tất cả nghiên cứu giấc ngủ của trẻ đều cho thấy tư thế nằm sấp làm tăng nguy cơ tử vong đột ngột ở trẻ sơ sinh. Trên thực tế, bé chưa đủ khả năng xoay người hoặc nhổm dậy khi gặp vấn đề như bị ngạt, gối đè…

Đặt bé nằm ngửa là tư thế ngủ tốt nhất cho bé theo khuyến cáo của các bác sĩ nhi khoa. Nằm ngửa giúp khuôn mặt bé thoải mái, bé dễ hô hấp và tránh cho bé nguy cơ bị ngạt trong đống chăn gối. Khoảng tháng thứ 6, bé đã biết nhổm đầu, lật nghiêng sang một bên. Đừng lo lắng nếu bé xoay người khi ngủ, điều đó có nghĩa là bé đã có đủ sức để lựa chọn một tư thế tốt nhất cho mình.

Nhiều cha mẹ thường hay rung lắc giúp bé dễ ngủ hơn, tuy nhiên cần lưu ý vì hành động này khiến não của bé dễ bị tổn thương.

Cần tuyệt đối giữ trẻ trong môi trường không có khói thuốc lá. Hút thuốc thụ động có hại cho mọi người, đặc biệt là các em bé, khói thuốc lá gây ra các vấn đề về hô hấp và bệnh viêm phế quản.

Nên giữ nhiệt độ trong phòng bé trên 26 độ C. Nếu quá nóng, nhiệt độ cơ thể sẽ tăng lên, gây nguy hiểm cho bé. Quá lạnh sẽ làm bé dễ bị cảm lạnh, viêm đường hô hấp. Nên cho bé nằm cạnh mẹ, giúp cho việc theo dõi và cho con bú dễ dàng hơn.

2. Chăm sóc vệ sinh cho bé

Tắm là một phần không thể thiếu trong quá trình chăm sóc và nuôi dưỡng bé. Tắm cho bé đúng cách có thể giúp bé cảm thấy thoải mái, dễ chịu và có một giấc ngủ ngon.

Với những bé chưa rụng rốn có thể tắm bằng khăn, dùng khăn nhúng nước sạch và lau toàn thân bé. Đối với bé đã rụng rốn rồi có thể tắm bằng chậu. Không nhất thiết mỗi ngày phải gội đầu cho bé, ngoại trừ khi thời tiết nóng. Khi trời lạnh chỉ nên gội đầu bé 2-3 lần một tuần.

Vệ sinh mũi và tai: Không nên ngoáy bên trong mũi và tai em bé, chỉ cần làm sạch tai bằng cách sử dụng bông gòn thấm nước ngoài tai vì ráy tai là dịch tiết tự nhiên ở ống tai ngoài, có tính khử trùng và bảo vệ màng nhĩ khỏi cát bụi.

Vệ sinh móng tay, chân: Không nên để móng tay, chân bé quá dài, bé sẽ tự cào xước da mình. Thời gian cắt móng tay cho bé là sau khi tắm, lúc này móng tay bé mềm.

3. Cách bế và đỡ bé

Bạn có thể chọn một vài cách an toàn và thoải mái để bế một em bé sơ sinh. Dù tư thế bạn chọn là gì thì bạn phải luôn đỡ đầu bé vì cổ của bé chưa đủ cứng cáp để có thể giữ được đầu.
– Bắt đầu bằng cách đặt bé nằm ngửa và dùng hai cánh tay bế bé lên, một tay đỡ phía dưới trong khi tay kia có thể để thoải mái.
– Dùng cánh tay đỡ đầu bé còn phần bàn tay đỡ phần mông. Cánh tay kia của bạn bây giờ có thể hỗ trợ hoặc vuốt ve bé nhẹ nhàng.
4. Cho con bú

Trẻ sơ sinh thường ăn 3-4 giờ một lần, thậm chí một số trẻ cứ hai tiếng lại ăn một lần.
Trẻ sơ sinh bú sữa mẹ sẽ ăn thường xuyên hơn trẻ bú bình vì sữa mẹ dễ tiêu hóa. Khi lớn lên, bé sẽ ăn ít hơn nhưng bữa ăn của bé sẽ kéo dài hơn.
Em bé của bạn sẽ cho bạn biết khi nào bé đã no, cách dễ nhận thấy nhất là bé từ chối núm vú hoặc bình sữa.

Vì trẻ sơ sinh khỏe mạnh hiếm khi bị mất nước, nên không cần thiết phải bổ sung nước lọc hay nước trái cây cho con.

Trên thực tế, lượng sữa mẹ hoặc sữa bình cũng đáp ứng tất cả các nhu cầu nước của trẻ sơ sinh trong vòng ít nhất sáu tháng đầu đời.
Nếu bạn nghĩ rằng em bé của bạn có thể bị mất nước, hãy xem những dấu hiệu như: hôn mê, đi tiểu ít hơn 8 lần một ngày, từ chối ăn, da khô, sẫm màu…
Trong những trường hợp nghiêm trọng hơn, một điểm mềm trũng sẽ xuất hiện trên đỉnh đầu của bé.
5. Giúp bé ợ hơi

Trẻ sơ sinh có xu hướng nuốt không khí trong khi đang bú, khiến các bé bị ợ thức ăn lên hoặc trở nên khó tính nếu không được ợ hơi thường xuyên vì bị đầy bụng.
Hãy thử ba phương pháp giúp bé ợ hơi nói chung.
– Bé đứng em bé dựa vào cổ của bạn. Vỗ nhẹ vào lưng bé bằng bàn tay kia. – Để em bé nằm sấp trên đùi của bạn và vỗ nhẹ tay vào lưng bé.
– Cho em bé ngồi trong lòng, đỡ ngực và đầu rồi vỗ vào lưng bé.
6. Cho bé ngủ

Một số trẻ sơ sinh ngủ 10 tiếng một ngày, trong khi những trẻ khác ngủ nhiều tới 21 giờ mỗi ngày.
Các bé thường ngủ cả đêm và ngày trong vài tuần đầu tiên. Hơn nữa, hầu hết các bé không ngủ suốt đêm cho đến khi khoảng bốn tháng tuổi.
Để điều chỉnh thói quen, mẹ hãy cho trẻ sơ sinh thức vào ban ngày và ngủ vào ban đêm, các mẹ hãy thử những cách dưới đây:
– Tránh để chỗ ngủ của con có quá nhiều ánh sáng hoặc thay tã ban đêm quá lâu. Hãy chắc chắn đưa bé của bạn nằm ngủ lại ngay sau khi cho ăn và thay tã vào ban đêm.

– Nếu con bạn ngủ lâu hơn ba hoặc bốn giờ ban ngày, hãy gọi bé tỉnh dậy và chơi với bé. Vì khi bé ngủ quá nhiều lúc sáng, tối đến bé sẽ khó ngủ hơn.
– Đặt bé nằm trên một tấm nệm phẳng và chắc. Không để các vật mềm, mịn như gối, thú nhồi bông xung quanh khi bé đang ngủ.
Mặc dù có vẻ như vô hại, nhưng các sản phẩm này có thể làm tăng nguy cơ tử vong do ngạt thở.
7. Dỗ bé nín khóc
Với trẻ sơ sinh, nguyên nhân khiến bé khóc không phải lúc nào cũng rõ ràng. Nếu bạn đã thay đổi phương pháp mà con bạn vẫn khóc, hãy thử các cách dưới đây.

– Cho con ợ hơi thường xuyên, ngay cả khi bé không có cảm giác khó chịu. Nếu bạn cho con bú, hãy cho bé ợ mỗi lần chuyển bầu ngực. Nếu trẻ bú bình, cho bé ợ hơi sau khi ăn 60 hoặc 90ml sữa bột. Ngưng cho bú nếu bé khó chịu hoặc quay đầu từ chối núm vú hoặc bình sữa.
– Đu đưa bé trong vòng tay bạn từ bên này sang bên kia. Ca hát, nói chuyện cũng có làm bé ngừng khóc.
– Hãy đặt con vào xe đẩy và đi dạo. Việc chuyển động cũng có tác dụng làm dịu trẻ sơ sinh.
– Cho bé tắm nước ấm.
8. Tạm biệt khăn giấy ướt

Mặc dù các loại khăn giấy ướt cho trẻ sơ sinh được bày bán khắp mọi nơi nhưng bạn thật sự không cần dùng đến chúng đâu. Không chỉ tốn kém mà các loại giấy ướt để vệ sinh cho bé còn bị nghi ngờ có thể làm hại đến làn da nhạy cảm của trẻ sơ sinh.
Đặc biệt những bé được nuôi bằng sữa mẹ có phân lỏng, ít acid và vi khuẩn, còn nước tiểu của bé thì loãng nên không cần dùng đến các loại khăn giấy ướt có tẩm hóa chất để lau chùi cho bé. Thay vào đó bạn hãy dùng những khăn vải xô lau nhẹ nhàng cho bé, sau đó giặt sạch để lần sau dùng tiếp.
9. Không sợ bé tè tràn tã

Việc thay tã cho bé buổi tối hẳn là “ác mộng” với nhiều người.
Do đó, bạn nên cho bé mang tã dùng ban đêm hoặc mặc thêm một lớp tã vải bên trong.
Cách này sẽ ngăn được tình huống bé tè tràn tã.
10. Chẳng cần đến giày

Cho đến khi bé biết đi và thường hay ra ngoài, bạn không cần phải mua giày cho bé. Những đôi giày của trẻ con quả là rất xinh xắn nhưng tốt hơn là bạn để dành tiền cho những thứ quan trọng hơn.
Thay vào đó, các loại vớ cho trẻ sơ sinh lại rẻ và tiện dụng hơn nhiều.
11. Cẩn thận với “vòi phun nước” của bé

Điều này đặc biệt dành cho những mẹ có con trai nhé. Khi bạn tháo tã cho bé, bé có thể bị lạnh đột ngột ở vùng kín và sinh ra phản xạ là … tè!
Vì thế, nhớ tháo tã chậm rãi để tránh nước tiểu của bé tung tóe khắp nơi. Bạn cũng có thể bọc bên trong một lớp tã vải mỏng để thấm nước tiểu của bé trước khi nó văng vào mặt và mắt của bạn.
12. Đừng ngại ôm ấp con nhỏ

Bạn có thể đã nghe nhiều người bảo rằng không nên ôm ấp con suốt ngày để bé không quên hơi mẹ. Tuy nhiên, nên nhớ rằng dù bạn có ôm ấp con bao lâu đi nữa cũng không thể làm hư bé.
Dạy cho con tính tự lập và xa rời con là hai chuyện hoàn toàn khác nhau. Bạn nên để bé cảm nhận được rằng bé là thành viên gia đình được mọi người yêu thương và trân trọng.
Khỏe Mới Vui  sưu tầm và biên soạn – Chăm Sóc Trẻ Sơ Sinh Đúng Cách

Các Giai Đoạn Phát Triển Của Trẻ

Trẻ em từ khi sinh ra đến 6 tuổi có sự thay đổi về nhận thức và thể chất rất nhanh. Mời các bậc phụ huynh tham khảo những mốc phát triển sau để chăm sóc con mình thật tốt nhé.
Tuy nhiên, không phải em nào cũng phải theo y khuôn các mốc này. Nhưng nếu cha mẹ cảm thấy con mình bị tụt lại khá xa, nên hỏi bác sĩ.
0 – 4 tuần (1 tháng tuổi):

• Nhìn mặt của người quen
• Phát âm nhỏ
• Giật mình khi nghe tiếng động
• Chân tay cử động khác nhau
• Ngưng khóc khi được bế

4 – 8 tuần (2 tháng tuổi):

• Phát âm bập bẹ
• Biết cười xã giao
• Thay đổi sắc mặt khi nghe tiếng động
• Đầu thỉnh thoảng ngửng lên thẳng
• Khi mẹ cho bú biết sửa mình để bú dễ hơn

8 – 12 tuần (3 tháng tuổi):

• Nhận ra mẹ
• Phát âm nguyên âm
• Nhìn theo đồ chơi (lúc lắc) trên tay
• Trở mình sang bên gần được
• Biết và chờ được bế lên

12 – 16 tuần (4 tháng tuổi):

• Cười mỉm khi thấy mình trong gương
• Phát âm cười, “cu cu”
• Có thể tự cầm đồ chơi (lúc lắc)
• Nhìn và theo dõi bàn tay của mình

16 – 20 tuần (5 tháng tuổi):
http://khoemoivui.com/cac-giai-doan-phat-trien-cua-tre-tu-0-6-tuoi-phan-1/

• Biết cái gì mới lạ
• Cười to, biết thích thú
• Đưa đồ chơi (lúc lắc) vào mồm
• Hai tay chắp nhau vào giữa
• Thấy và biết chờ đợi thức ăn

20 – 24 tuần (6 tháng tuổi):

• Tỏ sự không vui khi đồ chơi bị lấy đi
• Tự biết phát âm xã giao
• Nhìn theo vật rơi xuống (thí dụ khi em vất thìa từ bàn xuống đất)
• Đầu ngẩng thẳng và vững
• Biết mày mò hay vỗ tay vào bính sữa hay vú mẹ.

24 – 28 tuần (7 tháng tuổi):

• Biết chơi trò đơn giản với người khác
• Nghe ngóng được tiếng nhạc
• Đập đồ trên mặt bàn
• Lật úp một mình trên giường
• Uống từ ly (cần cha mẹ giúp).

28 – 32 tuần (8 tháng tuổi):

• Biết hãi người lạ
• Phát âm được một chuỗi nhiều âm
• Biết lắc đồ chơi (lúc lắc)
• Biết chuyển một vật từ tay này sang tay kia
• Tự cầm đồ vật trên tay

32 – 36 tuần (9 tháng tuổi):

• Biết nhái tiếng của người lớn
• Phát âm 1 vần (đa, ba, ka)
• Chơi với hai đồ chơi một lúc
• Khi bắt ngồi sẽ lắc lư
• Tự đút bánh vào mồm

36 – 40 tuần (10 tháng tuổi):

• Biết vẫy tay
• Phát âm “ba” hay “ma” (vô nghĩa)
• Biết tìm đồ chơi bị giấu dưới chăn
• Ngồi vững một mình
• Biết giơ tay khi sắp được bế.

40 – 44 tuần (11 tháng tuổi):

• Biết ngưng lại khi bị cha mẹ bảo ngưng
• Nói “ba” hay “má” (đúng nghĩa)
• Biết sắp xếp đồ chơi
• Dùng ngón tay trỏ để giữ yên đồ vật
• Biết chơi chung và hòa đồng với người khác.

44 – 48 tuần (1 tuổi/ 12 tháng tuổi):

• Biết chơi với mình trong gương
• Nói được 1 chữ khác ngoài “ba” và “má”
• Biết chọn đồ chơi theo ý muốn của mình
• Ngồi thẳng và lăn trái banh ra trước
• Đưa đồ chơi cho người khác nhưng không biết thả tay ra.

48 – 52 tuần (13 tháng tuổi):

• Đòi chơi đùa với người lớn
• Nói được 2-3 chữ ngoài “ba” và “má”
• Bắt chước người lớn dùng viết vẽ (thành những chấm)
• Chập chững 1-2 bước
• Đưa đồ chơi cho người khác và biết thả tay ra.

1.25 tuổi (16 tháng tuổi):

• Tỏ ý muốn làm cha mẹ vui lòng
• Kết hợp điệu bộ và ngôn ngữ
• Biết xây cột (hai khối chồng lên nhau)
• Chạy, ít té
• Biết chỉ vào các bộ phận trên mình khi hỏi.

1.5 tuổi (18 tháng tuổi):

• Chơi với búp bê, cho búp bê ăn v.v…
• Nói ra thành câu cực ngắn
• Bắt chước người lớn dùng viết vẽ (thành vệt dài)
• Thích vặn nút
• Hiểu thế nào là “nóng”.

1.75 tuổi (21 tháng tuổi):

• Biết chia sẻ và chơi đồ chơi chung với trẻ em khác
• Nói được 50-60 chữ
• Biết dùng “dụng cụ” để khèo vật ở xa tới gần mình
• Đá banh
• Dùng thìa muỗng.

2 tuổi (24 tháng tuổi):

• Chơi trò chơi tưởng tượng
• Nói rõ nghĩa của câu, không phát âm tiếng vô nghĩa nữa
• Biết tổng quát hóa
• Lật từng trang sách, leo lên xuống lầu thang
• Giúp cha me mặc quần áo cho mình.

2.5 tuổi:

• Nhận ra mình trong gương
• Biết nói tên và họ của mình
• Nhận định các hình giống nhau
• Cầm viết bằng ngón tay
• Biết khi nào cần đi tiêu tiểu trong ban ngày.

3 tuổi:

• Tự biết nói mình vui hay buồn
• Biết hát đồng giao, bài hát trẻ em
• Vẽ được vòng tròn
• Đạp xe 3 bánh
• Giúp dọn dẹp, cất đồ chơi.

3.5 tuổi:

• Chơi hòa đồng vớ trẻ khác, tuân theo lệ của trò chơi
• Dùng chữ khá chính xác
• Vẽ hình vuông, biết so sánh to nhỏ
• Dùng các khối gỗ xây được mơ hình cao
• Làm một vài việc trong nhà.

4 tuổi:

• Hiểu và đóng vai của mình trong trò chơi đóng kịch
• Tham gia đối thoại
• Vẽ hình nhân với 2 phần (đầu và mình), đếm được 3 vật
• Biết nhảy
• Biết xin lỗi.

4.5 tuổi:

• Đóng kịch giỏi hơn
• Dùng được các câu nói phức tạp
• Biết món gì bị mất, đếm được 4 vật
• Biết tung trái banh
• Gọi thức ăn trong nhà hàng.

5 tuổi:

• Hiểu luật của các trò chơi
• Định nghĩa chữ, biết tên các đồng tiền
• Biết tên ngày trong tuần, đếm được 10 vật
• Thảy bóng, chạy nhảy giỏi
• Thay quần áo một mình.

6 tuổi:

• Có “bạn thân”
• Đọc sách trẻ em
• Vẽ hình nhân với đầu, cổ và tay
• Đạp xe hai bánh
• Tự nghĩ ra việc làm trong nhà cho mình

 Theo http://khoemoivui.com

Bí quyết giúp bé có giấc ngủ ngon

Làm sao để giúp bé có giấc ngủ ngon? Ngoài việc cho bé có một chế độ dinh dưỡng tốt đủ chất để bé không quấy khóc, khó chịu thì cần có những thói quen tốt để giúp bé ngủ ngoan.

Giấc ngủ là một phần rất quan trọng trong sự phát triển của em bé, do đó việc thấm nhuần những thói quen tốt ngay từ đầu cần phải được thực hiện một cách nghiêm túc. Giấc ngủ ngon không chỉ giúp cho em bé mà còn giúp cho cha mẹ cũng có được giấc ngủ ngon.

Tầm quan trọng của giấc ngủ

Giấc ngủ là một yếu tố cần thiết trong khả năng của em bé để bé có thể phát triển khỏe mạnh. Trong giấc ngủ, hệ thống miễn dịch được tăng cường để ngăn ngừa bệnh và hormone tăng trưởng cũng ở mức độ cao nhất.

Khi được nghỉ ngơi một cách đúng đắn, một trẻ sơ sinh sẽ có được đầy đủ sự tỉnh táo, nhanh nhẹn khi thức. Khi bé không được ngủ đủ giấc, bé sẽ om sòm hoặc thậm chí kích động. Nhưng đó không phải tất cả những gì các bạn nên quan tâm. Kết quả lâu dài của việc thiếu ngủ không thực sự bắt đầu xuất hiện cho đến khi trẻ em trong độ tuổi đi học. Những đêm ngủ ngắn trước khi 3 tuổi rưỡi dẫn đến trẻ có nguy cơ cao bị bốc đồng và hiếu động thái quá, hoạt động nhận thức không tốt khi 6 tuổi. Có một thực tế đáng sợ rằng giấc ngủ không đủ là tương quan với tỷ lệ béo phì tăng lên.

Tầm quan trọng của thói quen

Ngủ chắc chắn là rất quan trọng đối với em bé nhưng làm thế nào bạn có thể biết được là bé đã ngủ đủ hay chưa? Bạn không thể suy diễn những dấu hiệu của việc thiếu ngủ ở trẻ em. Những dấu hiệu đó khá khác nhau và phức tạp hơn nhiều. Sự phát triển của em bé bị ảnh hưởng bởi rất nhiều những thứ khác ngoài giấc ngủ.

Các biện pháp chủ động nhất bạn có thể làm đó là tạo cho trẻ thói quen ngủ tốt ngay từ ban đầu. Việc này rất quan trọng để xây dựng cho trẻ các thói quen tích cực và nhằm mục đích giúp trẻ có thể tự ru ngủ mình mà không quá cần thiết phải có sự xuất hiện của cha mẹ.

Trong thực tế, khi bé có dấu hiệu buồn ngủ, hãy đặt bé nằm xuống để bé có thể học được cách ngủ của riêng mình. Điều này thực sự giúp cho trẻ và tránh tình trạng bố mẹ lúc nào cũng phải đung đưa để dỗ dành bé vào giấc ngủ. 

Bé có thể ngủ lại dễ dàng khi bỗng dưng thức giấc vào giữa đêm hay không tùy thuộc rất nhiều vào thói quen này. Một khi bé có thể hình thành thói quen tự mình dỗ dành cho giấc ngủ của mình thì việc ngủ lại nhanh chóng là điều hoàn toàn dễ dàng.

Tạo những tín hiệu của giấc ngủ cho bé

Mỗi một ngày, cơ thể thiết lập lại đồng hồ sinh học dựa trên các tín hiệu trong môi trường. Nếu các tín hiệu đồng bộ, chúng ta sẽ có giấc ngủ tốt nhất. Có một vài bước bạn có thể làm để thiết lập lại nhịp điệu giấc ngủ của bé.

Đầu tiên, kiểm soát sự tiếp xúc với ánh sáng: bộ não rất chú ý đến ánh sáng cho dù đó là ngày hay đêm xuống. Ánh sáng rất tươi sáng trong ngày (ngay cả trong giấc ngủ ngắn) và ánh sáng mờ vào ban đêm, có thể giúp em bé tạo một lịch trình ngủ. 

Khi đến giờ bé phải đi ngủ, bố mẹ hãy giảm ánh sáng trong nhà, giảm tiếng ồn. Dần bé sẽ nhận thấy đây là những tín hiệu rất cụ thể cho giấ ngủ đến. Một bài hát ru nhẹ nhàng, tiếng kể chuyện nhỏ nhẹ cho bé, tất cả đều là thói quen tuyệt vời trước khi đi ngủ.  

Theo MaskOnline

Bí quyết người Mỹ rèn con tự ngủ

Đặt con vào cũi, Alex tắt đèn, ra khỏi phòng. Bé bắt đầu khóc, dù đã ăn no, sạch sẽ, không ốm bệnh. Bé quen và muốn được bế, được ôm, được đung đưa để giúp đi vào giấc ngủ, nhưng Alex sẽ không đi vào phòng bế bé lên.

Chị Bích Thủy, một bà mẹ Việt đang sống tại Mỹ đã vô cùng bất ngờ khi thấy bọn trẻ - con bạn chị, đến giờ là lên giường ngủ.

Chị Thủy cho biết, khi chị còn nhỏ, cả nhà 4 người nằm trên một cái giường. Em chị một đêm dậy khóc mấy lần, cả nhà thay phiên nhau bế ru em ngủ. Khi chị có con, những tuần và tháng đầu tiên, con cứ ngủ được 2-3 tiếng là dậy khóc đòi sữa, đòi bế. Hai vợ chồng thay phiên nhau cho con uống sữa, bế, đung đưa, hát ru cho con ngủ lại.
Trong thời gian ở Mỹ, khi đến thăm một người bạn tên Alex, chị ngạc nhiên thấy hai bé con của cô, một bé 1 tuổi rưỡi, một bé 3 tuổi, tự ngủ. "13h chiều, Alex đưa Owen 3 tuổi vào phòng riêng của bé, Owen tự trèo lên cái giường nhỏ thấp, đắp chăn rồi nằm đó. Alex vẫy tay 'Sleep well' rồi nhẹ nhàng đóng cửa. Tiếp đó, cô đưa Leah vào phòng con, mặc cho Leah một cái chăn giống như chiếc túi ngủ, đặt con vào trong cũi. Cô để vào cũi một bình nước, loại bình nếu có đổ nước cũng không chảy ra và chỉ chảy khi bé mút ống hút. Cô cũng nói 'Sleep well', rồi nhẹ nhàng đóng cửa phòng. Thế là xong, không một tiếng khóc", chị Bích Thủy kể.

Khi chị và cô bạn Alex xuống nhà hàn huyên, khoảng một tiếng rưỡi sau, Leah khóc. Bé đã tỉnh giấc và Alex lên tầng đưa con xuống. "Đó quả thực là một điều tuyệt vời! Thử nghĩ bao nhiêu thời gian Alex đã tiết kiệm được, bao nhiêu công sức và mệt mỏi mà Alex không phải chịu đựng khi bế và ru con ngủ", bà mẹ Việt chia sẻ.

Thực tế, ở Mỹ, ông bố bà mẹ nào cũng đều biết phương pháp “sleep training” (luyện cho con ngủ ngoan) như Alex. Ngay từ khi Owen và Leah 3 tháng tuổi, Alex đã bắt đầu “sleep train”. Cô xây dựng cho bé một nếp gọi là 3B (bottle, bath, bed) (uống sữa, tắm, đi ngủ). Cứ mỗi tối, từ khi 3 tháng tuổi, Owen và Leah sẽ được uống sữa, đi tắm, rồi mặc quần áo ấm, thế là bé biết mình sẵn sàng đi ngủ. 

Alex cho biết, tất cả phương pháp này nằm ở một quy tắc không gieo rắc các thói quen xấu. Vì khi đã tạo thói quen xấu thì về sau rất khó khăn xây dựng được thói quen tốt. Để con ngủ mà phải bế, đung đưa, hát ru, cho uống sữa, đó là các thói quen xấu.

Chính vì vậy, ngày đầu tiên luyện cho con ngủ, sau khi đặt con vào cũi, Alex tắt đèn, ra khỏi phòng. Bé bắt đầu khóc. Một ngày bình thường, bé đã ăn no, sạch sẽ, không ốm bệnh nhưng vẫn khóc, vì đã quen và muốn được bế, được ôm, được đung đưa để giúp đi vào giấc ngủ. Nhưng Alex sẽ không đi vào phòng mà bế bé lên. Bởi vì bé cần học được cách tự ru mình vào giấc ngủ.

Đây chính là thời gian khó khăn nhất cho bất cứ ông bố bà mẹ trẻ nào. Nhiều người mua camera có tia hồng ngoại để họ ở bên ngoài phòng vẫn có thể nhìn thấy con, để biết con chỉ khóc thôi, con không trớ, không gặp chuyện gì.

Trong tuần đầu tiên, khi con khóc, Alex không vào dỗ con ngay mà đợi 5 phút mới vào vỗ về, nhưng tuyệt đối không bế con lên. Việc vỗ về này giảm dần, sau 10 phút, 20 phút, mới vào vỗ về con. Đây được coi là sự hỗ trợ cho bé, để bé có cảm giác an tâm, biết mẹ vẫn có ở đó, mẹ sẽ tới, và bé sẽ bình tĩnh lại để chìm vào giấc ngủ.

Alex nói trong 2 tuần sau đó, thời gian hai bé của cô khóc giảm dần từ nửa tiếng xuống một vài phút, rồi tới mức không khóc một chút nào nữa, đặt vào cũi là nằm im và một lúc sau tự ngủ. Alex cho biết, một đứa trẻ 3 tháng tuổi ngủ được 5 tiếng liền đã được coi là ngủ qua đêm. Sau này khi lớn hơn một chút, bé có thể ngủ liền một mạch 12 tiếng mà không khóc dậy đòi bế hay đòi uống sữa.

Các bé khi đã tự ngủ được, nhưng sau 2-3 tiếng vẫn tỉnh dậy và khóc thì cũng không được bế lên để ru. Vì đây là thời điểm quan trọng để bé học cách tự vỗ về mình ngủ trở lại. Lúc này thực ra bé chỉ khóc theo thói quen chứ không cần gì cả, không cần sữa, không cần bế ru, vỗ về. Nhưng nếu bố mẹ vẫn lo lắng và bế lên hay cho uống sữa thì bé sẽ “học” thói quen xấu đó.

 "Tôi nhớ mãi cảm giác thoải mái khi học được bài rèn con ngủ từ Alex và áp dụng cho bé gái nhà mình. Mỗi tối tôi lại được thư thái đọc sách và ngủ một lèo đến 7h sáng, nhòm vào camera thấy con trong cũi đã tỉnh nhưng vẫn nằm cười toe toét đợi bố mẹ dậy vào bế lên", chị Bích Thủy kể.
Nhà tâm lý Lê Khanh, Giám đốc Trung tâm tư vấn tâm lý và đào tạo kỹ năng Rồng Việt (Vũng Tàu) cho biết, phương pháp rèn con tự ngủ tốt cho cả trẻ lẫn bố mẹ. Trẻ ngủ theo nề nếp, ngủ thẳng đêm, còn phụ huynh không quá vất vả, mất thời gian và giấc ngủ để ru, dỗ con.

 

Ông ủng hộ quan điểm "không gieo thói quen xấu cho con" khi bé ngủ. Nhiều bố mẹ Việt Nam hay tạo cho con các thói quen như trẻ phải được nằm võng, bế đu đưa, ngậm ti bình... mới ngủ, rồi lỡ thức giấc thì lại cần được ru dỗ, bế dậy, cho uống sữa... để ngủ lại. Thực tế, đây là các nhu cầu không cần thiết, do chính bố mẹ tạo ra. Nhiều người nghĩ làm vậy mới chứng tỏ mình thương con. Một số bà mẹ hiện đại biết không nên như thế, nhưng nếu khóc không dỗ con ngay lại có thể bị chồng, bố mẹ chồng trách móc là không thương hoặc không biết chăm con, nên tiếp tục làm theo lối cũ. 

Theo chuyên gia, biết cách đi vào giấc ngủ và tự vỗ về mình ngủ là biểu hiện của trẻ tự chủ với bản thân. Trẻ Tây từ nhỏ được ngủ riêng, có phòng riêng, lớn lên bố mẹ muốn vào phòng con phải gõ cửa, con không muốn cho vào thì phụ huynh hãy cứ đứng ngoài. Trẻ Việt không được tôn trọng cá nhân, phải gắn kết với trách nhiệm gia đình.

Ở Việt Nam, trẻ dưới 2-3 tuổi vẫn có thể ngủ chung với bố mẹ, sau đó ngủ ở phòng riêng, hoặc nếu điều kiện không cho phép, để bé ngủ cùng phòng nhưng riêng giường.

Tuy nhiên, ông cho rằng, quan điểm giáo dục của phương Tây và phương Đông có những khác biệt. Quan điểm giáo dục của phương Tây căn cứ trên giá trị cá nhân, hướng tới giúp trẻ từ bé phát triển sự tự lực, tự tin vào bản thân. Người phương Đông, trong đó có Việt Nam, lại giáo dục theo hướng gắn cá nhân với gia đình, cộng đồng. Trẻ được sống trong sự chăm sóc, nâng đỡ của gia đình.

"Mỗi cách giáo dục có một giá trị riêng, không có cái nào là đúng hay sai. Trẻ Tây có thể lớn lên độc lập, thoát ly gia đình, và bố mẹ chúng khó khăn nối kết với con cái. Trẻ ta đôi khi được bố mẹ chăm sóc quá mức thành phụ thuộc. Thực tế, trong cách dạy dỗ trẻ tốt nhất nên có sự hài hòa, vừa phát triển cá nhân nhưng vẫn gắn kết với gia đình", ông Khanh bày tỏ.

Ông cho rằng, dù muốn giáo dục con theo phương pháp nào thì đều phải cân nhắc xem có phù hợp với bối cảnh xã hội hay điều kiện gia đình không, và quan trọng nhất, cần có sự trao đổi giữa mọi người trong nhà ngay từ đầu để thống nhất cách thực hiện, như vậy mới có hiệu quả.

Bích Thủy - Vương Linh (VnExpress.net)